Vooral het stadsgedeelte Woensel is na de 2^e Wereldoorlog flink uitgebreid. Groenvoorzieningen als straatbomen, plantsoenen en parken zijn daarin meegegroeid. Het grootste deel van deze naoorlogse periode was een dendroloog hoofd van de plantsoenendienst in Eindhoven (Frans Fontaine). Een grote rijkdom aan soorten en variëteiten aan bomen is toen in dit stadsdeel aangeplant. Aldus werd de geschiktheid van de betreffende boomsoort als stadsboom onderzocht. In een aantal straten zijn de oorspronkelijke bomen inmiddels vervangen door meer geschikte boomsoorten. Voldoende straten dragen echter nog de oude signatuur.

De nu te bespreken en in Nederland zelden voorkomende boom is dan te verklaren.

In een plantsoen in de Koppele t.o. huisnummer 127 staat de Grootkegelden. Nog niet zo oud, maar toch al behoorlijk dik. De kegels kunnen zo groot worden als ananassen (35 cm). Om ongelukken te voorkomen haalt de gemeente de zwaardere kegels elk jaar, naar verluid, met een hoogwerker uit de boom.

Gegevens van de boom:

-      Grootkegelden of Pinus coulteri

-      Omtrek:  3,10 m

-      Hoogte: 23,2 m

-      Planttijd: 1965- 1975

(metingen: Nardo Kaandorp op 9 jan 2011; zie ook website: www.monumentaltrees.com)

SSBE heeft een bomen–fietstocht door het stadsdeel Woensel beschreven (Bomen-fietstocht).

De tocht is een rondrit en duurt ongeveer 2 uur bij een rustig  fietstempo. Met de fietstocht rijdt u de meeste tijd door lommerrijke lanen en straten van Woensel, en een enkele keer door de ‘woestijn’ (boomloze straat of straat met kwarrende bomen).

Aandachtspunten kunnen zijn:

-      diversiteit van de bomen;

-      ontwerp van de plantsoenen, parken of lanen;

-      onderhoud van de bomen.

De fietstocht is enigszins gebaseerd op de bustocht uit de jaren tachtig, de legendarische ‘Fontaine-route’.

Frans Fontaine was hoofd van de plantsoenendienst in Eindhoven van 1950 – 1983. Hij was ook dendroloog, waardoor een grote diversiteit aan bomen indertijd is aangeplant. Speciaal in Woensel als grootste en snelst groeiende wijk na 1945, is daarvan veel terug te vinden.

Maar ook andere ontwerpers zoals de heren P. Ramp, D. Boerema, M. Boersma en H. Wassenberg hebben met hun ontwerpen bijgedragen aan ‘Eindhoven, groene stad’.

Hebt  u verbeteringen, aanvullingen, opmerkingen of onjuistheden van deze fietsroute: laat het ons weten.

Deze monumentale boom aan de Z.O.-kant van het PSV stadion en bij de ingang van het Drents Dorp, is niet zozeer dik hoewel de boom toch tamelijk oud is. Geen vette standplaats kennelijk. Desondanks werd de grond recentelijk nog hoog  getaxeerd!

Zijn bijzonderheid zit hem in de lange takken die bijna tot op de grond reiken. En dat (hier) ook mogen.

In het verleden is de stam flink beschadigd. Speciaal voor deze boom is er nu een plantsoen met voethek gecreëerd.

Gegevens van de boom:

-         Paardenkastanje (Aesculus hippocastanum)

-         Omtrek:  2,7 m

-         Planttijd: 1910-1920

-         De boom staat op de landelijke lijst monumentale bomen.

Populieren hebben in de stad meestal de rol om snel groene ‘vulling’ te geven. Ze gaan hooguit 30 jaar ‘mee’, dan zijn ze zogenaamd ‘kaprijp’, of worden ze gevaarlijk vanwege vallend hout.

Langzamer groeiende boomsoorten, veelal tegelijk aangeplant met de populier, nemen dan het groene aanzicht over.

In de Augustijnendreef neemt een Zwarte populier  het groene aanzicht al bijna 100 jaar voor zijn rekening. Is dus de kaprijpheidsfase al lang gepasseerd. Er zijn zwarte populieren bekend die de ruimte en de tijd kregen en wel 300 jaar worden.

Gegevens van de boom:

-         naam: zwarte populier (Populus nigra)

-         omtrek:    4 m

-         planttijd: 1910- 1920

-         de boom staat op de landelijke lijst monumentale bomen

Veel Anna Paulowna-bomen zijn er in Eindhoven niet te vinden. Toch, in het stadsdeel Woensel zijn er een aantal aangeplant.

Nog niet zo oud om de status als monument te dragen maar toch al redelijk groot in omvang en mooi is deze boom in het plantsoen tussen Churchilllaan en Heuvelakker. Zij (Anna P.) heeft een wat losse, zwierige vorm, en maakt deel uit van een groepje van deze soort bomen.

De boom is vorstgevoelig. In mei  verschijnen de lila-blauwe en sterk ruikende bloemen, nog voor dat de bladeren ontluiken. Na de bloei worden de bloemen omgevormd tot donkere trossen zaaddozen.

Op termijn komen er met de vrijstand van deze boom problemen, doordat een jonge paardenkastanje min of meer binnen de kroonprojectie van de Anna Paulowna-boom is geplant. Er zal gekozen moeten worden.

Gegevens van de boom:

- naam: Paulownia tomentosa of Anna Paulowna-boom

- omvang:  2,49 m

- planttijd: 1960-1970

Bloeiende zakdoekjesboom of vaantjesboom, de Davidia involucrata.
Er staat zo’n aparte boom aan het Brasschaatpad bij nr. 18 ( vlak bij de Jumbo in De Tempel. ) Op zondag 8 mei stond deze boom prachtig in bloei, de witte “zakdoekjes” helder afstekend tegen het groene blad. Met het koele weer van deze week zal het nog wel even duren voor alle lapjes op de grond zijn gevallen.

Geert Bode

In Eindhoven staan heel wat moeraseiken. De grootste en dikste daarvan is te vinden in het plantsoen de ‘Prinsenhof’.

Staand in een hoek, kijkt hij soeverein uit over het  plantsoen.

Op de stam zijn verschillende vlekken en sporen waar te nemen van een zwartbruin sap. Bloedingziekte?

Gegevens van de boom:

-         Naam:      moeraseik of Quercus palustris

-         Plantijd:  1900-1910

-         Omtrek:   4,4 m

-         De boom staat op de landelijke lijst monumentale bomen.

Veel is er veranderd in de omgeving van deze monumentale zilverlinde.

Tot augustus 2008 stond de boom midden in een speeltuin van de stichting ‘t Cuypke. Nu, december 2009, staat de linde midden op een plein annex parkeerterrein en is de boom een sieraad voor de buurt.

Maar om de standplaats boomvriendelijk te houden, heeft SSBE zich flink moeten inspannen. Meer daarover, na de foto’s.

Gegevens van de boom:

- naam: Tilia tomentosa of zilverlinde

- planttijd: 1910 – 1920

- omtrek: 2,9 m

- de boom staat op de landelijke lijst monumentale bomen.

***

14 aug 2008: de zilverlinde nog midden in de speeltuin.

V  2 dec 2008: tijdens de bouw beschermingshekken en de boom is helaas fors gesnoeid.

V  15 dec 2009: boomplantvak diameter 6 m.

feestverlichting onder de kroon.

Toen SSBE kennis maakte met de inrichtingsplannen onder en rond de boom (vrijdag 14 augustus 2008), was er voor de boom slechts een ‘design’-plantgat van minimale grootte voorzien. Met de leefomstandigheden van de boom was totaal geen rekening gehouden.

SSBE nam hierover contact op met de gemeente Eindhoven. Verder dan de constatering dat de voorziene inrichting van de standplaats inderdaad niet goed is, kwam de gemeente niet. Geen actie is er uit de gemeente gestart om de situatie van de standplaats te verbeteren.

Direct contact met de projectleider van ‘De Nieuwe Combinatie’, bood uiteindelijk meer soelaas.

Aanvankelijk wilde deze alleen de hoogstnoodzakelijke aspecten van het voorschrift ‘Bomen op bouwlocaties’ uitvoeren.

Gelukkig is hij gaandeweg het project gaan inzien dat voor het behoud van de boom meer gedaan moest worden dan nu gepland.

Hoewel aanvankelijk niet enthousiast voor een extra investering om de standplaats van de boom goed in te vullen, kreeg SSBE de projectleider toch zover.

Een boomverzorgingsbedrijf kreeg de opdracht om in een ‘boombak’ met diameter van 6 m, de zandlaag te vervangen door ‘Boomgranulaat’, een “voedingsbodem die speciaal bedoeld is voor bomen in zwaarder belaste gebieden (parkeerhavens)”.  Samen met een aantal andere verzorgingsmaatregelen (beluchting en bemesting van de grond), is er goede kans dat de boom nog lang zal kunnen leven.

Zelfs aan feestverlichting is gedacht: vanuit de boombak schijnen 2 spotlichten van onder de boomkroon aan.

Hulde aan ‘De Nieuwe Combinatie’  die, met de maatregelen tot het behoud van deze monumentale boom, het bouwproject de meerwaarde gaf die de buurt nodig heeft.

Een 19^e- eeuwer, deze bruine beuk in een plantsoentje in de Dommelstraat.
En een overlever. Zijn naaste omgeving is gedurende zijn leven geheel opnieuw ingericht; compleet mèt allerlei graafwerk, waar vooral een beuk gevoelig voor is. Voorlopig heeft hij het allemaal overleeft. Tekenen van aantasting van zijn vitaliteit zijn al of niet verdroogde zwammen op de stam.

Gegevens van de boom:

- Naam: Bruine beuk of Fagus sylvatica ‘Purpurea’

- Plantijd: 1880- 1890

- Omtrek: 4,6 m

- De boom staat op de landelijke lijst monumentale bomen.

Toevoeging op di. 18 october:

Op ma. 17 october 2011 is deze boom gekapt. Er was nog maar een klein randje van de stam gezond. Dit was eerder vastgesteld met een scan.

Eindhoven heeft een aantal bijzondere bomen.

Om de bekendheid hiervan te bevorderen, heeft SSBE een canon met bijzondere bomen in Eindhoven opgesteld.

De bomen voor de canon zijn gekozen vanwege omvang, hoogte, ouderdom, habitus en/of soort.

De lijst is (voorlopig) beperkt tot 12 bomen: uit elk stadsdeel 2 bomen.

Wanneer u een suggestie hebt voor toevoeging van een bijzondere boom: laat het ons weten.

Alle genoemde bomen zijn vanaf de openbare weg waar te nemen.

De bomencanon van Eindhoven:

> Centrum, Dommelstraat:

Bruine beuk, omtrek 4,60 m, uit 1880-1890

Gekapt op maandag 16 0ktober 2011.

> Centrum, Raiffeisenstraat 1:

Robinia, omtrek 3,84 m, uit 1910-1920

> Gestel, Frederika van Pruisenweg:

Kaukasische Vleugelnoot (3x), ca. 3,65 m, uit 1920-1930

>Gestel, Prinsenhof:

Moeraseik, omtrek 4,35 m, uit 1900-1910

> Tongelre, Domein Wasven:

Plataan, omtrek 4,95 m, uit 1850-1860

> Tongelre, Bij Aelbert Cuijpstraat:

Zilverlinde, omtrek 2,90 m, uit 1910-1920

> Strijp, Gelderlandplein:

Zilveresdoorns (2x), omtrek ca. 4,14 m, uit 1910-1920

> Strijp, PSV-stadion, Frederiklaan:

Paardenkastanje, omtrek 2,70 m, uit 1910-1920

> Stratum, Stratumsedijk 26:

Paardenkastanje, omtrek 3,6 m, uit 1890-1900

> Stratum, Helmerslaan:

Honingbomen (3x), omtrek ca. 2,55 m, uit 1920-1930

> Woensel, Grote Beek:

Tamme kastanje, omtrek 6,2 m, uit 1890-1900

> Woensel, Dr. Cuyperslaan/ Woenselsestraat:

Groene treurbeuk, omtrek 2,8 m uit 1880-1890

Een aantal van de bovengenoemde bomen zijn elders op deze site in beeld gebracht (zie onder ‘bijzondere bomen’ ).